Çocuk, Matematik ve Öğrenme

0
438

Çocuk, Matematik ve Öğrenme

Bebek doğduğu andan itibaren yüksek bir öğrenme potansiyeline sahiptir. Yapabildikleri ise öğrendiklerine oranla azdır. Bebeğin kendi yaşamını denetleyebilmesi ve her türlü gelişimini hızlandırması için, zengin uyarıcı çevreye ihtiyacı vardır.

Eğitim Danışmanı Mürüvvet Adalı Uygun çocuk, matematik ve öğrenme konularında bilgiler verdi.

Dönemlere Göre Öğrenme

Bebeğin ilk 18 ayında öğrenme, sadece algı ve hareketleri organize hareket biçiminde düzenlemekten ibarettir.

Özellikle okul öncesi dönemde çoğu çocuk sayıları ve şekilleri çok ilginç bulur. Sayıları öğrenmeye başlar başlamaz, yediği bisküvileri, krakerleri, oyuncaklarını, yolda giderken arabaları, hatta kıyafetlerini bile saymaya bayılır.

Ancak çocuk birinci ve ikinci sınıfa geldiğinde, eline tutuşturulan kalemle defterine yaptığı matematik işlemleri yediği krakerleri saymak kadar keyif vermez.

Bir çocuğun matematik konusunda sorunlar yaşamaya başlaması genellikle soyut düşünme becerileri ve somut olanla bağlantı kurmakta zorlanma sebebi ile oluşur.

Çocuk için <3 çiçeğin vardı, 3 tane daha çiçek toplarsan kaç tane çiçeğin olmuş olur?> sorusu, kâğıt üzerinde gördüğü <3+3= ?> sorusundan daha anlamlıdır. Üstelik <3+3=?> başlı başına bir matematik okuma becerisidir ve oldukça soyuttur.

Okul çağındaki bir çocuğun aile ilişkilerinin zayıfladığı, bireysel oyun yerini grup oyunlarının aldığı görülür. Sayısal bilinç artar. Çocuk okula başlarken çevresindeki nesneleri, renkleri, şekilleri tanır, kısa – uzun, büyük – küçük, kavramlarını bilerek okula başlar.

Bu dönemde, çocuğun kendi kendine yetebilmesini sağlayacak deneyimlerin sunulması, kendine güven duymayı artırır.

Öğretmenin ana amacı, çocuğu yeni oldukça karışık bir beceriyi bile öğrenebileceği bilincine vardırmak olmalıdır. Bu çocuğa güven ve yeterlilik duygusu kazandırır.

Çocuk için iyi gelecek vaat eden öğretim ve eğitim metodu, öğrenci merkezli, öğretmen etkinlikli ve planlı- kontrollü sistem olmalıdır. Öğrenme şekli ise çevresel uyarıların etkisiyle ve duyular arası iletişimin iyi organizasyonu sonucundaki öğrenmedir.

”Son çocukluk” adı verilen 6-12 yaş gelişim evresinde çocuk, ergenliğe geçiş olgunluğunu kazanmaktadır. O artık anlık itkilerini erteleyebilir ve giderek daha sağduyulu olmaya başlar. Okul öncesi dönem çocukluğundan farklı olarak, temel eğitimin ilk yılları çocuğun somut düşünme, son birkaç yılı ise soyut düşünme evresinde bulunduğu yıllardır. Bu evrede çocuk sayısal simgeler, soyut deyişler, genel kurallar ve temel mantık gibi daha soyut kavramları anlamaya başlar.

Piaget’in düşüncenin gelişimine ilişkin dönemleri

Piaget, ilk çocukluktan erinliğe kadar zihinsel gelişimi analiz etmiş ve birçok gelişimsel basamak ortaya koymuştur.

Duyu-hareket, doğum-2 yaş: Bebeğin zekası çevresiyle gitgide daha uyumlu hale gelen duyu-hareket etkileşimlerinde kendini gösterir. Bebek zihinsel düşünme ya da anlama anlamında bilmez ya da düşünmez; daha çok duyu-hareket eylemleriyle tutarlı ve akla yakın yollarla çevresinin değişik yönleri üzerinde yaptığı işlemlerle ve .

İşlem öncesi, 2-6/7 yaş: Bu düzeyde düşünce mantıkdışıdır ve anlık, görünür koşullara son derece bağımlıdır. Zihinsel tasarımlama şimdi olanaklı olsa da, bilgi sistemli biçimde işlenmez. Çocuk belirli bir zamanda bir durumun yalnızca bir yönünü ele alma yeteneğine sahiptir.

Somut işlemler, 7-11/12 yaş: Çocuk artık bilgiyi sistemli ve mantıklı biçimde işleyebilir, ama bunu yalnızca bilgi somut biçimde verildiği zaman yapabilir. Soyut bilgiler verildiğinde yetersiz görünür. İlkokul çağındaki çocuk somut bir dönüşümü zihinsel olarak tersine çevirebilir ve belirli bir zamanda bir durumun birçok yönünü ele alabilir.

Soyut işlemler, 12+: Soyut işlemlere ulaşan bir ergen varsayımlar kurabilir, mantıksal sonuçlar çıkarabilir ve ister somut ister soyut biçimde sunulsun, karmaşık sorunları sistemli biçimde çözebilir.

Çocuğa matematik nasıl öğretilir?

Çocuğa matematik konusunda yardımcı olmanın en iyi yolu, ona matematiğin günlük hayatın içine nasıl yerleşmiş olduğunu göstermektir. Bunun için ise okul öncesi dönemde, okul çağındaki dönemde farklı aktiviteler yapılabilir, farklı oyunlar oynanabilir.